Achter de deuren in de Bijlmer gaan soms schrijnende verhalen schuil. Verhalen van mensen die in moeilijke omstandigheden leven, maar alle hulp en zorg buiten de deur houden. Mensen die door anderen vaak niet meer worden gezien, maar die bij God niet vergeten zijn. Tijdens mijn ontmoetingen word ik telkens weer bepaald bij de gebrokenheid van het leven, maar ook bij de troostvolle waarheid dat er een God is Die zorgt. Graag neem ik u mee in enkele aangrijpende ontmoetingen.
Onlangs sprak ik een wijkbeheerder van de grootste woningcorporatie in Amsterdam. Hij vertelde over zorgmijders: mensen die structureel alle zorg en hulpverlening buiten de deur houden. De wijkbeheerder zei: ‘We noteren deze adressen in ons systeem en gaan er dan vanuit dat we op een dag wel een lijkvinding zullen doen.’ Wat aangrijpend dat mensen zo wantrouwend zijn geworden en niemand meer toelaten.
Op verschillende plekken in de Bijlmer wonen mensen in tentenkampen. Vaak zijn het Roemenen, Hongaren of mensen uit andere Oost-Europese landen. Zij komen naar Nederland om tijdelijk te werken. Wanneer zij hun werk kwijtraken, willen ze vaak niet terug naar hun land van herkomst. Ook maken ze geen gebruik van de hulpverlening die gericht is op terugkeer.
Wat aangrijpend om een gezin met twee jonge kinderen te zien leven in een kelderbox waar je met goed fatsoen nog geen vier fietsen in kwijt kunt. Wat aangrijpend ook om een tentenkamp te zien waar Roemenen en Hongaren wonen. Met een tas vol boodschappen en Bijbels in hun eigen taal ben ik er eens langsgegaan. Zittend op een pallet mocht ik luisteren naar hun verhalen, met hen bidden en uit de Bijbel lezen. Tegelijkertijd bleef ik waakzaam, want je weet nooit hoeveel mensen er aanwezig zijn.
Onlangs ontmoette ik Joop, een excentrieke oudere man in een scootmobiel, met kleurrijke sjaals en een zwarte hoed, versierd met prachtige linten. Bij Joop was ik thuis welkom.
Hij vertelde hoe hij was opgegroeid in een katholieke omgeving, maar het geloof al op jonge leeftijd vaarwel had gezegd en in de hippiebeweging terecht was gekomen. Zijn huwelijk was stukgelopen. Ook zijn tweede relatie, met een man, was op tragische wijze geëindigd toen Joop deze man aan een touw in de badkamer aantrof.
Zijn huis stond zo vol met spullen dat ik nergens een voet kon neerzetten zonder ergens op te stappen. Ik mocht plaatsnemen op de enige vrije keukenstoel. Joop vertelde zijn levensverhaal, terwijl hij met zijn buik op een barkruk leunde.
Hij vertelde dat zijn longen ‘verrot’ zijn en dat zijn lichaam door jarenlang drugsgebruik kapot is gegaan. Al jaren had hij contact met de hulpverlening, maar inmiddels had hij daar een punt achter gezet.
‘Daar ben ik mee gestopt,’ zei hij. ‘Heel de hulpverlening in Amsterdam is een verdienmodel. Het gaat alleen maar om geld.’ Alle hulp houdt hij buiten de deur. Zelfs mijn aanbod om samen met een Ghanese vriend een ochtend te komen helpen opruimen, was hem al te veel. Joop zei: ‘Laat mij nou maar doodgaan.’ Ik vroeg hem: ‘Maar Joop, waar ga je dan heen?’ Joop keek naar boven en zei: ‘Naar mijn God en Zaligmaker Jezus Christus, Die mij als prutser ziet en mij gezaligd heeft. Jos, ik heb het Heilig Hart van Jezus boven mijn bed hangen, en zonder Hem ben ik niets.’
Wat mooi en tegelijkertijd moeilijk. Zo'n prachtige belijdenis, maar tegelijkertijd ook zoveel bijgeloof en voorouderverering. Wat kunnen we anders doen dan Joop in het gebed bij de Heere Jezus brengen?
Of denk aan de vrouw bij wie ik regelmatig op bezoek kom. Alleen vóór elf uur 's morgens is zij nog nuchter. Samen mogen we bidden en uit de Bijbel lezen. Zelf ben ik bij haar welkom, maar de hulpverlening mag er niet meer binnenkomen.
Zo ontmoeten we telkens weer ongedocumenteerden, zorgmijders en allerlei andere mensen die aan de rand van de samenleving leven. Mensen met ieder hun eigen verhaal, hun eigen verdriet en hun eigen worstelingen.
Wat is God groot, dat Hij al deze mensen kent en doorgrondt! Maar wat is ook Zijn beloofde toekomst groot: een toekomst waarin geen tranen, ziekte en rouw meer zullen zijn en waarin God voor de Zijnen zal zorgen. Dan zullen er ook geen zorgmijders meer zijn die de God Die zorgt, nu nog laten staan en denken Zijn zorg niet nodig te hebben.
Maar zolang het nog genadetijd is, klinkt Zijn Woord:
‘Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u.’
1 Petrus 5 vers 7